Thánh Địa Mỹ Sơn di sản văn hóa thế giới

Quảng Nam – vùng đất giàu truyền thống văn hóa với hai di sản văn hóa thế giới là Phố cổ Hội An và Khu đền tháp Mỹ Sơn (sau đây gọi là Thánh địa Mỹ Sơn). Phố cổ Hội An được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới vì đây là nơi có sự kết hợp của các nền văn hóa qua các thời kỳ, còn Thánh địa Mỹ Sơn được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới nhờ vào những nghệ thuật kiến trúc Ấn Độ giáo và thể hiện được rõ nét nền văn hóa của vương quốc Chăm Pa một thời.

Thánh địa Mỹ Sơn nằm ở khu vực thượng lưu sông Thu Bồn, thuộc xã miền núi Duy Phú, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam. Đây là công trình kiến trúc nghệ thuật tinh vi và đặc sắc của Vương quốc Chăm Pa từ cuối thế kỷ IV đến thế kỷ VIII. Thánh địa Mỹ Sơn có tổng cộng 13 nhóm công trình với hơn 70 kiến trúc đền tháp, cho đến ngày nay, dù bị mưa bom bão đạn tàn phá những vẫn giữ nguyên nghệ thuật kiến trúc điêu khắc đến nền văn hóa của người Chăm sau khi trải qua nghìn năm vẫn còn tồn tại. Nơi đây được coi là một trong những trung tâm đền đài chính của Ấn Độ giáo ở khu vực Đông Nam Á và là di sản duy nhất của thể loại này tại Việt Nam.

Được biết, từ nghìn năm trước vương quốc Chăm Pa có thể nói là trung tâm trồng trọt và đánh bắt hải sản, vượt qua cả Angkor của Cam-pu-chia, dựa vào sự thịnh vượng của ngành nông sản (lúa nước) một thời, Chăm Pa đã giao lưu, trao đổi thương mại với Ấn Độ từ những thế kỷ trước công nguyên và cũng nhờ đó, tiếp cận và chịu ảnh hưởng nhiều từ Ấn Độ và Ấn Độ giáo, Thánh địa Mỹ Sơn đã được xây dựng. Khu di tích Mỹ Sơn được xây dựng với kiến trúc dạng quần thể, được bố trí theo hai hoặc nhiều tháp có đường đi nối liền với nhau. Mỹ Sơn có một ngôi đền chính và những ngôi tháp nhỏ và những công trình phụ để tiếp đón khách du lịch đến tham quan, ăn uống, nghĩ ngơi,… hoặc làm kho chứa lễ vật, đặt bể nước thánh tẩy,…

Đến Thánh địa Mỹ Sơn, du khách dễ dàng nhận thấy được ý đồ kiến trúc của người Chăm Pa thời xưa. Họ đã xây dựng thánh địa tựa như một búp sen và đó cũng chính là cách chấp tay vái lạy của con dân đối với thần linh. Đến với Mỹ Sơn, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp nghệ thuât điêu khắc của người Chăm mà còn tiếp thêm cho mình những kiến thức về nền văn hóa và tín ngưỡng của người Chăm. Tại đây, du khách được chiên ngưỡng 3 tượng Linga – Zoni, mỗi bức tượng là những câu chuyện khác nhau và một trong 3 bức tượng thờ có xuất hiện hình ảnh con rắn. Trong Hindu giáo, có hai con rắn, một là rắn thần và hai là thủy quái. Rắn thần sẽ có một đầu hoặc hai đầu, ba đầu, bốn đầu thậm chí có tới chín đầu và điều đặc biệt là rắn thần có bao nhiêu đầu thì con sông chủ chính của nền văn hóa đó có bấy nhiêu cửa đổ ra biển. Đến với Mỹ Sơn, khách du lịch sẽ nhận ra một điều rằng, rắn thần được treo trên mình tượng thần linh, còn thủy quái lại bị tượng thần đạp dưới chân. Song cả hai đều là gắn bó với tượng thần linh.
Đến với thánh địa Mỹ Sơn, du khách được tìm hiểu về nguồn gốc, kiến trúc, nền văn hóa của người Chăm Pa thời xưa qua các hình ảnh sống động ở Bảo tàng và tham quan với những ngọn núi bao quanh hùng vĩ.  Ngoài ra, du khách được tận mắt tận hưởng những điệu múa của người Chăm Pa thời xưa và các tiết mục ca hát, ca ngợi thần linh; nghe đến những câu chuyện kỳ bí của vương quốc Chăm Pa mà đến ngày nay khoa học vẫn chưa giải đáp được. Chính những gia trị này mà ngay từ năm 1999, Thánh địa Mỹ Sơn đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới.

Theo Hồ Thăng Long/ Langngheviet.com.vn