Phong tục vía Thần Tài trong văn hóa Việt
Vía Thần Tài mùng 10 tháng giêng hàng năm nhằm cầu mong việc làm ăn hanh thông, thuận lợi từ lâu đã trở thành một phong tục gắn liền với người Việt Nam, đặc biệt là những hộ gia đình theo nghề kinh doanh.
Hình ảnh Thần Tài – vị thần đem lại tiền tài, may mắn đã không còn xa lạ trong văn hóa người Việt nói chung và người Việt gốc Hoa nói riêng. Vị thần này gắn liền với đời sống của người dân Việt Nam mà nhiều nhất là những người buôn bán, kinh doanh. Vì vậy, hàng năm vào mùng 10 Tết Nguyên đán, người ta sẽ theo phong tục bày mâm vật phẩm dâng cúng vía Thần Tài, hy vọng năm mới làm ăn thuận lợi, phát tài phát lộc.
Mâm cúng Thần Tài vào mùng 10 Tết
Văn hóa dân gian Việt Nam có lưu truyền một câu chuyện liên quan đến nghi lễ này. Tương truyền, trong một lần uống say Thần Tài không may bị rơi xuống trần gian. Lúc này, có người thấy ông đã say khướt không biết gì, lại ăn mặc như diễn tuồng cải lương nên đã lấy trộm quần áo của ông đem bán. Sau khi tỉnh lại, Thần Tài không nhớ ra mình là ai, đành lang thang xin ăn khắp nơi. Ông chủ cửa hàng bán gà, vịt quay thương cảnh khó khăn của Thần Tài mà mời ông vào ăn, cũng từ đó cửa hàng ngày càng đông khách, tấp nập người mua hàng. Thế nhưng, một thời gian sau vì sợ bộ dạng rách rưới của Thần Tài sẽ dọa đến khách hàng nên chủ cửa hàng đã đuổi ông đi. Nhiều tiệm kinh doanh khác khi nghe được tin này liền tìm cách mời Thần Tài để được buôn may bán đắt.
Đến một hôm nọ, có người dẫn Thần Tài đi mua quần áo mới, khi nhìn thấy bộ quần áo trước đây của mình Thần Tài bỗng nhớ đến thân phận thật của mình và bay về trời vào đúng ngày mùng 10 Tết Nguyên đán. Từ đó, cứ vào dịp mùng 10 tháng giêng hàng năm người ta sẽ thực hiện lễ cúng vía Thần Tài nhằm tưởng nhớ ông cũng như cầu tài lộc, may mắn.
Theo lịch vạn niên, năm 2022 ngày vía Thần Tài mùng 10 rơi vào thứ 5 ngày 10/02/2022 (dương lịch). Ngoài việc tổ chức lễ cúng xin vía Thần Tài, nhiều người còn quan niệm mua vàng bạc, trang sức vào ngày này để đổi vía lấy hên, cả năm phát tài. Đây cũng chính là lí do khiến giá vàng những ngày gần đây tăng cao.
Gia Linh
