Cao Bằng nâng cao thương hiệu sản phẩm rèn Phúc Sen

Dọc theo Quốc lộ 3, đi về hướng cửa khẩu quốc tế Tà Lùng, xã vùng cao Phúc Sen, cách thành phố Cao Bằng khoảng 30km, là nơi sinh sống của đông đảo đồng bào dân tộc Nùng. Nơi đây được xem là “xưởng rèn thủ công” lớn nhất miền Bắc với các sản phẩm dao Phúc Sen (Cao Bằng) vừa được chứng nhận sản phẩm OCOP 3 sao năm 2020, giúp nâng cao thương hiệu.   

Làng rèn truyền thống Phúc Sen thuộc xã Phúc Sen, huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng có lịch sử hình thành lâu đời. Hàng trăm năm trước, nghề rèn được người Nùng An phát triển, ban đầu chỉ rèn nông cụ cầm tay phục vụ sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt. Sau này, dần trở thành nghề thủ công gia truyền của địa phương. Các sản phẩm ngày càng phong phú, đa dạng, không chỉ uy tín, nổi tiếng trong phạm vi tỉnh Cao Bằng mà còn có mặt trên khắp cả nước. Hiện, làng Phúc Sen có khoảng 160 lò rèn, đem lại thu nhập ổn định cho hơn 300 lao động.

Dao Phúc Sen nổi tiếng với lịch sử phát triển lâu đời

Yếu tố làm nên thương hiệu riêng, độc đáo của nghề rèn Phúc Sen nằm ở kỹ thuật lựa chọn thép, cách tôi (luyện) và bí quyết riêng từng hộ gia đình. Để tạo ra những sản phẩm chất lượng tốt, nghề rèn thủ công nơi đây hầu như không có công thức chung mà tất cả đều nhờ cảm nhận tinh tường của đôi mắt, sự tinh tế của đôi bàn tay cùng kinh nghiệm dày dặn của người thợ. Ngày nay, với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật người dân Phúc Sen đã cải tiến một số khâu trong sản xuất như: sử dụng máy dập thay cho quai búa, dùng máy để mài mỏng phần lưỡi dao…song những công đoạn quan trọng (gia công định hình dao, mài sắc, đóng dấu dập chìm, tra cán…) vẫn được thực hiện khéo léo bằng hình thức thủ công.

Người thợ rèn chăm chỉ làm việc bên gian nhà luôn bập bùng ánh lửa

Những nông cụ cầm tay được rèn chất lượng

Năm 2008, gia đình chú Nông Văn Tuấn, có 4 đời làm nghề rèn tại làng rèn Phúc Sen quyết định tự mở lò rèn riêng, khi kinh nghiệm làm nghề đã vững vàng. Năm 2012, nhận thấy nhu cầu về số lượng và chất lượng đối với sản phẩm rèn của thị trường ngày càng lớn, chú Tuấn cùng 8 thành viên trong xóm thành lập nên Hợp tác xã (HTX) Minh Tuấn. Hướng đến mục tiêu giữ gìn những giá trị “chất” và “thật” của dao Phúc Sen – Cao Bằng nâng cao, đồng thời xúc tiến thương mại quảng bá sản phẩm rộng rãi tới người tiêu dùng, HTX đã tạo ra nhiều sản phẩm chất lượng. Trong đó, có các sản phẩm đạt chuẩn 3 sao OCOP năm 2020 gồm: dao bếp, nông cụ cầm tay (búa, liềm, cuốc).

Chứng nhận OCOP 3 sao của sản phẩm HTX Dao Minh Tuấn

Với thu nhập bình quân mỗi tháng khoảng 4 triệu đồng/người, HTX góp phần vào giải quyết việc làm cho lao động nông thôn, giúp người dân nâng cao thu nhập, đảm bảo an sinh xã hội và phát triển thế mạnh của địa phương. Ngoài ra, vì là làng nghề độc đáo nhất tỉnh Cao Bằng, chứa đựng nét văn hóa độc đáo và nổi tiếng của đồng bào Nùng An, làng nghề rèn Phúc Sen – Cao Bằng nâng cao trở thành điểm đến hấp dẫn. Mỗi năm lượng khách du lịch đến xã vùng cao này tương đối lớn, mang một nguồn thu nhập đáng kể cho người dân.

Đặc biệt, sau khi các sản phẩm rèn đạt được chứng nhận OCOP, hoạt động của HTX càng sôi nổi hơn. Bởi, khách hàng sẽ có sự đảm bảo, niềm tin vào thương hiệu sản phẩm rèn Phúc Sen, tạo động lực cho người thợ rèn lao động mỗi ngày, làm ra nhiều con dao, cái búa, cái liềm,…bền và chắc.

Sản phẩm của HTX luôn đa dạng, đáp ứng nhu cầu khách hàng

Tiếp tục phát huy những thành tựu đạt được, đưa sản phẩm truyền thống đến gần hơn với khách hàng, HTX Minh Tuấn đang kết nối với Trung tâm phân phối nông sản Cao Bằng nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ. Bên cạnh đó, HTX còn tham gia nhiều hội chợ khắp các tỉnh thành trên cả nước để quảng bá thương hiệu: Hội chợ ở Thái Nguyên, Lạng Sơn, Tuyên Quang, Nam Định, Hội chợ triển lãm phiên chợ hàng Việt về nông thôn, người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam,…

Chia sẻ về những định hướng phát triển trong tương lai, chú Tuấn – Giám đốc HTX Minh Tuấn cho biết, HTX sẽ tạo nhiều thiết kế mới làm phong phú mẫu mã và không ngừng cải tiến chất lượng sản phẩm. Đồng thời, tiếp tục kết nối nhiều điểm phân phối, đại lý bán lẻ và xây dựng thêm kênh bán hàng online để tiếp cận đa dạng hơn đối tượng khách hàng. Song song đó, thực hiện phân khúc thị trường giữa khách hàng trong và ngoài tỉnh. Đặc biệt là định vị thị trường, xây dựng và vận hành hiệu quả website bán hàng cho HTX.

Các sản phẩm được trưng bày nhằm quảng bá rộng rãi đến mọi người

Theo dòng chảy của thời gian, đến nay nghề rèn truyền thống ở Phúc Sen vẫn được giữ gìn và duy trì. Năm 2019, UBND huyện Quảng Hòa (Cao Bằng) tổ chức Lễ công nhận nghề rèn của người Nùng An xã Phúc Sen là “Di sản văn hóa phi vật thể của quốc gia”, nhằm góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa gắn liền với đời sống của người Nùng An. Đây cũng là cơ hội để quảng bá sản phẩm, đồng thời tạo điều kiện truyền nghề rèn truyền thống Phúc Sen cho thế hệ trẻ.

Với nhiều thành quả đạt được, HTX Minh Tuấn đã và đang từng bước phát triển mạnh mẽ, nâng cao giá trị thương hiệu sản phẩm rèn Phúc Sen. Đưa sản phẩm OCOP gắn liền làng nghề truyền thống địa phương đến gần hơn với người tiêu dùng, mở rộng thị trường tiêu thụ. Đặc biệt, giữ gìn nét đẹp văn hóa lịch sử của những người con chân chất, mộc mạc vùng núi cao Đông Bắc.

Trà Giang/Theo ocopvietnam.com.vn